Ga goed voorbereid op pad! In dit artikel praten we over het fotograferen van de maan en de bijbehorende instellingen. Lees je mee?

De maan fotografeer je op de handmatige stand

De maan fotograferen op de automatische stand is een ramp. De maan is heel fel verlicht en vaak klein aanwezig in je beeld met een donkere omgeving. Jouw autofocus heeft moeite met scherpstellen en de camera zal het licht verkeerd gaan meten. Door op de handmatige stand te fotograferen kunnen we dit voorkomen en behoud je zelf de controle. Eventueel zou je met spotmeting precies op de maan kunnen meten. Hou in gedachten dat je lichtmeter alles vertaalt naar middengrijs. Dat houdt in dat je een tikje moet overbelichten om een realistische belichting van de maan te krijgen.

Vind je het lastig om op de handmatige stand te fotograferen? Lees dan ook deze artikelen: Voorkeuzestanden: de letters op je instelmenu uitgelegd en Belichtingsdriehoek in de praktijk. Deze artikelen zullen je helpen bij de overstap van automatisch naar handmatig.

Fotografeer bij voorkeur in RAW

De maan is best lastig om te fotograferen, zeker als je dit voor een eerste keer doet. Door in RAW te fotograferen kan je achteraf gemakkelijk nog een aantal aanpassingen doen, zoals de belichting aanpassen als dat nodig is. Controleer in ieder geval altijd je histogram na het maken van de foto. Het histogram vertelt veel over je belichting. Vergeet ook niet om goed naar de maan te kijken. Onthoud hoe de maan er in het echt uit zag zodat je een realistische maanfoto kunt maken.

(te)veel contrast

Ga je een stap verder en betrek je het landschap bij je maanfoto? Dan heb je te maken met verschillende helderheden. Dat houdt in dat de voorgrond te donker kan worden als je de maan goed belicht of dat de maan te licht kan worden als je de voorgrond goed belicht. Dit heeft te maken met het hoge contrast. De maan geeft ontzettend veel licht en is vele malen lichter dan je landschap. Door in RAW te fotograferen kan je hier een betere bewerking op toepassen en heb je meer speelruimte met de hooglichten en schaduwen. Met JPEG ben je beperkter in de nabewerking.

Wees niet getreurd als het niet helemaal lukt: een voorgrond als silhouet in je foto kan ook waanzinnig mooi zijn!

 

Volle maan fotograferen avondfotografie

EXIF: 600mm, 1/100, f 6,3, ISO 16.000.

 

Instellingen

Geen enorm lange sluitertijden

Het is goed mogelijk om de maan uit de hand te fotograferen. De maan geeft namelijk enorm veel licht af, genoeg om een duidelijke schaduw op de grond te laten zien. Vaak is een sluitertijd van 1/100 of 1/160 voldoende. Plus, de maan draait om de aarde. Een te lange sluitertijd zou zorgen voor bewegingsonscherpte. Die onscherpte krijg je al heel snel, sneller dan je wellicht zal denken. Een sluitertijd van 5 seconden is al genoeg om bewegingsonscherpte te laten zien.

Kies niet al te lange sluitertijden om bewegingsonscherpte te voorkomen, maar maak de sluitertijd ook niet te kort. Je foto wordt dan te donker. Zoek de juiste balans op waarbij jij nog scherp uit de hand kunt fotograferen, waarbij je nog een goede belichting krijgt en waarbij de maan ook nog scherp te zien is. Lekker oefenen en experimenteren!

Klein diafragma

Doordat de maan zo ver weg staat heeft jouw diafragma weinig effect als je alleen de maan in beeld hebt. Toch is het slim om je diafragma gewoon iets dicht te knijpen, omdat elke foto op een meer dicht diafragma iets scherper wordt. Denk aan een f 8 tot f 11.

Wil jij alle ins & outs over avond- en nachtfotografie weten? Informeer dan naar een leuke workshop nachtfotografie of download het uitgebreide e-Book Avondfotografie

 

Maansverduistering boven het Paard van Marken

Maansverduistering boven het Paard van Marken door Wesley Heyne.

 

Lage ISO

Probeer je ISO zo laag mogelijk te houden om ruis te voorkomen. Dit zal misschien niet altijd lukken als jouw foto met de huidige sluitertijd en diafragma te donker wordt. Als dat het geval is, wees dan niet bang om de ISO omhoog te schroeven. Als je wat ruis ziet, maar daardoor wel een goed belichte foto hebt, dan is dit altijd de juiste keus. Probeer dan wel een maximum ISO te kiezen. Dat is de ISO waarbij jouw camera niet teveel ruis vertoont om de kwaliteit van de foto ernstig te verstoren. Welke ISO-waarde jij nog acceptabel vindt moet je zelf even uitzoeken. Dit is voor iedereen anders en het verschilt per merk en model camera.

Handmatig scherpstellen

De camera heeft niet alleen moeite op de stand Automatisch. Ook automatisch scherpstellen wordt moeilijk voor de camera. Daarom is handmatig scherpstellen dé manier. Je kunt op twee manieren handmatig scherpstellen. De eerste manier is om op ‘oneindig’ scherp te stellen. Bij het op oneindig scherpstellen zet je de focusring van je objectief op het Infinity-teken, het achtje (∞). Vaak is er heel weinig licht of staat de maan heel ver weg. Door op oneindig scherp te stellen wordt de scherpte vaak meteen goed. Controleer achteraf de scherpte nog wel even. Bij sommige lenzen is oneindig op het streepje, bij anderen kan dit net voor of na het streepje zijn.

 

Het Infinity-teken, ∞

 

Een tweede manier om scherp te stellen is via je LCD-scherm en Live View. Bepaal je compositie, zoom via het LCD-scherm in op de maan en stel scherp met de scherpstelring. Zorg er wel voor dat de autofocus uit staat, anders verandert de focus wanneer je op de ontspanknop drukt. Lees hier een uitgebreid artikel over handmatig scherpstellen als je hier meer over wilt weten.

Objectief

De maan staat maar liefst 384.400 km van de aarde vandaan. De maan fotograferen met een groothoeklens kan, maar zorgt ervoor dat de maan ontzettend klein wordt weergegeven. Het is natuurlijk leuker als je de maan dichterbij kunt halen! Fotografeer de maan dus met een flinke telelens. Het minimale brandpuntafstand is toch wel 200 mm en meer is altijd beter, bijvoorbeeld 300 mm of 600 mm. Onderstaande foto heb ik met een 600 mm lens gemaakt. Als je met zulke lange lenzen fotografeert is een goed statief van harte aan te raden.

 

Wachtend tot de maan zich vertoont.

Maansverduistering op 600 mm.

 

Statief mag, maar is niet noodzakelijk

Een volle maan is zo helder dat je die uit de hand zou kunnen fotograferen. Dat komt doordat een sluitertijd van rond de 1/100 of 1/160 vaak genoeg is. Toch is het aan te raden om met statief te werken, vooral als je met lange telelenzen werkt. Die extra stabiliteit is gewoon heel fijn. Vergeet niet om de beeldstabilisatie UIT te zetten als je fotografeert vanaf een statief.

Het nadeel van fotograferen op statief in dit geval is dat je redelijk snel en vaak je camera opnieuw moet positioneren. De maan beweegt sneller dan je denkt en voor je het weet is de maan uit beeld verdwenen of uit het midden geschoven. Het fijne van fotograferen in de handmatige stand is dat je de instellingen niet hoeft te veranderen als je eenmaal een goed belicht beeld hebt. De helderheid van de maan blijft over het algemeen redelijk constant. Daardoor kan je je volledig concentreren op de compositie.

Wees niet bang om fouten te maken!

Als het de eerste keer niet lukt, probeer het dan nog een keer! Elke maand is er een volle maan. Elke maand is dus weer een nieuwe kans om het te proberen. Lezen over fotografie en het vervolgens in praktijk brengen is een wereld van verschil. Dat je alle ingrediënten kent, wil nog niet zeggen dat je ook meteen kunt koken. Maar het helpt wel als je je boodschappenlijstje niet vergeet en bij je hebt.

De eerste fout die ik persoonlijk maakte was dat ik wel dacht alle instellingen te weten. In de praktijk ging dat op zijn zachtst gezegd niet zo goed. Eenmaal op locatie liep ik nog steeds te klooien en te zoeken naar antwoorden op mijn vragen. Uiteindelijk had ik wel resultaat, maar ik was er niet tevreden mee. De tweede poging ging een stuk beter. Ik had enorm veel aantekeningen gemaakt waardoor ik beter was voorbereid. Het resultaat van de tweede poging, daar was ik helemaal tevreden mee! Zorg dus dat je de tips uit dit artikel opschrijft en als een boodschappenlijstje met je meeneemt.

 

10 waardevolle tips om je scherpte te verbeteren

Gratis e-book: 10 waardevolle tips voor optimale scherpte

Zelfs de kleinste trilling kan voor onscherpe foto’s zorgen. Voorkom onscherpe foto’s door dit e-book in huis te halen! Deze 10 tips zullen jouw scherpte gegarandeerd verbeteren. Het e-book vertelt o.a. over:

  • Diafragma
  • Gebruiken van de spiegelopklapfunctie
  • Vind de sweet spot

Download hier het gratis e-book!