Als we het over nachtfotografie hebben denken we vaak aan ‘bokeh’: die ronde bolletjes in de voor- of achtergrond. Wat is bokeh precies en hoe zorg jij ervoor dat jij dit ook krijgt? Dat lees je in dit artikel.

Wat betekent bokeh?

Het woord Bokeh komt van het Japanse woord ‘boke’ wat onscherpte betekent. Bokeh is dus niets meer dan de onscherpte die je vaak in de achtergrond van je foto ziet. Verwar het echter niet met scherptediepte. Scherptediepte is het gebied dat nog voldoende scherp wordt weergegeven. Het zegt meer over de kwaliteit van de onscherpte. Bij scherptediepte heb je veel of weinig scherptediepte. Bij bokeh heb je een drukke of rustige achtergrond. Het is met elkaar verbonden, maar verschillend van elkaar.

Wat wordt nu gezien als mooie bokeh? Over het algemeen spreekt men over een mooie bokeh als er een verloop in kleur is te zien en een rustige, egale voor- of achtergrond. Op deze manier kan je het onderwerp losmaken van je achtergrond en zo de aandacht op je onderwerp plaatsen. Als je geen mooi bokeh ziet, dan leidt de voor- of achtergrond af van wat je wilt laten zien. Het wordt storend. Let dus goed op de plaatsing. Je camera een paar centimeter meer naar links of naar boven plaatsen kan een wereld van verschil maken. Wist je dat ze in de Oosterse cultuur meer oog hebben voor de achtergrond dan voor het voorwerp?

Bokeh kan altijd voorkomen, niet alleen tijdens de nacht. Het komt het meest voor als er hooglichten in de achtergrond aanwezig zijn. Dat kunnen lampen zijn, maar ook regeldruppels in het gras of door iets anders wat licht reflecteert. Let dan wel op de richting van het licht. Met tegenlicht wordt de kans op bokeh groter dan wanneer het licht achter je vandaan komt.

 

 

Hoe krijg je bokeh?

Diafragma en objectief

Bokeh komt tevoorschijn als je fotografeert met een open diafragma. Door het open diafragma krijg je die wazige achtergrond te zien (weinig scherptediepte). Daar zit het verstopt. Een lichtsterk objectief heeft de voorkeur, omdat je met een diafragma van f 1.8 of f 2.8 nog meer bokeh te zien krijgt dan bij f 4,5 of f 5.6. Doordat je weet dat je bij een zo open mogelijk diafragma meer bokeh krijgt kan je de camera handmatig instellen of op de diafragmavoorkeuzestand zetten. In beide standen kan je het diafragmagetal vastzetten. Fotografeer je handmatig, dan moet je zelf de juiste sluitertijd kiezen voor een goede belichting. Bij de diafragmavoorkeuzestand doet de camera dit zelf. Lees meer over de verschillende voorkeuzestanden op je camera.

Niet geheel onbelangrijk is de vorm van jouw diafragma. Jouw diafragma bestaat uit lamellen. Uit hoe meer lamellen jouw diafragma bestaat, hoe ronder jouw diafragma is, hoe ronder de bollen zullen worden. Heeft jouw objectief een diafragma die meer zeshoekig is, dan zul je dit heel duidelijk terug zien zoals in onderstaande foto. Vind jij bokeh heel belangrijk in je foto’s of maak je veel fotos’s met dit effect, dan is dit een belangrijk punt om op te letten.

Niet alleen een lichtsterk objectief vergroot de kans op bokeh. Het verschilt ook per brandpuntafstand. Bij een groothoeklens is het veel lastiger om die onscherpe achtergrond te krijgen dan bij een zoomlens. Neem bij voorkeur een objectief met een wat langer brandpuntafstand, bijvoorbeeld 50 mm.

 

Bokeh met 6 hoeken

Bokeh niet volledig rond door het diafragma.

Verschil diafragma scherptediepte

 

Afstand tot het onderwerp en de achtergrond

Moet ik per sé een lichtsterk objectief hebben? Nee, dat hoeft niet. De afstand tussen de camera en het onderwerp plus de afstand van het onderwerp tot de achtergrond hebben een enorme invloed op de scherptediepte en bokeh. Hou de afstand tot het onderwerp klein. Kom dus lekker dicht bij je onderwerp met de camera. Hou de afstand tussen het onderwerp en de achtergrond zo groot mogelijk.

Conclusie

Om bokeh te krijgen moet je letten op het volgende:

  • Fotografeer bij voorkeur met een lichtsterk objectief
  • Kies een zo open mogelijk diafragma, bijvoorbeeld 1.8 of f 2
  • Kies een lang brandpuntafstand
  • Hou de afstand tot het onderwerp klein
  • Hou de afstand van je onderwerp en de achtergrond groot
  • Let op de vorm van het diafragma (hoe ronder het diafragma, hoe ronder de bollen)

 

Bokeh figuurtjes maken

Jouw diafragma bepaalt normaal de vorm van de bolletjes, maar jij kunt hier ook invloed op hebben! Je las net dat de vorm van het diafragma invloed heeft op de bol. Door die vorm te veranderen krijg je in plaats van bollen bijvoorbeeld een hartje of een ster. Wat moet je daarvoor doen?

Pak een stuk zwart karton van ongeveer 20 x 20 cm. Plaats daar bovenop de lens en teken het af op dit stuk karton. Vervolgens knip je precies in het midden van de cirkel een klein figuurtje uit. Als je dit hebt gedaan knip je de complete cirkel uit. Dit stuk karton kan je nu op de lens vastplakken met een stukje plakband of aan de binnenkant van een UV-filter plaatsen. Als je nu gaat fotograferen zul je zien dat de vorm van de bolletjes zal veranderen. Tip: stel handmatig scherp. Jouw autofocus kan moeite hebben met scherpstellen.

 

Bokeh figuur

Hartjes bokeh

 

Je weet nu waar de term bokeh vandaan komt en hoe je de mooiste bokeh foto’s maakt. Heb jij mooie foto’s met bokeh? Deel deze foto’s dan met ons via onze Facebookpagina! Wie weet plaatsen wij jouw foto op onze tijdlijn.

Tot slot nog een aantal voorbeelden:

 

Bokeh boeddha

 

10 waardevolle tips om je scherpte te verbeteren

Gratis e-book: 10 waardevolle tips voor optimale scherpte

Zelfs de kleinste trilling kan voor onscherpe foto’s zorgen. Voorkom onscherpe foto’s door dit e-book in huis te halen! Deze 10 tips zullen jouw scherpte gegarandeerd verbeteren. Het e-book vertelt o.a. over:

  • Diafragma
  • Gebruiken van de spiegelopklapfunctie
  • Vind de sweet spot

Download hier het gratis e-book!